S.A. TRAWLER HERITAGE
      
            
           
WELCOME TO S.A.TRAWLER HERITAGE, HOME OF THE
                                    PROUDEST FISHING FLEET IN THE WORLD !

        
                                         COPYRIGHT
 
All material on this site is provided for personal reference only. All written material, photographs and video material on the website is copyright of www.trawlerheritage.co.za. If you wish to copy the information please e-mail me with your request. Where material had been used from other sources a note to the source/copyright holder will be given and you must abide to their rules before using any such material. No photograph nor video material which is property of Trawler Heritage is to be re-distributed on other websites, or cell phone applications without written permission. Deliberate manipulation or removal of the official Trawler Heritage logo from photographs or video material is considered unethical. If you feel that you have an issue with any information/photo displayed on this website, please e-mail me with your request and I will gladly remove it from this site.

             

                 BRINGING YOU THE LATEST NEWS OF THE PROUDEST FISHING FLEET IN THE WORLD SINCE 2010.


God at Sea

Links

Contact

            Their names will never be forgotten
   
Runtu  Wildegans  Groenveld II  Arno Louis   Amsterdam  Kranzberg  Lofdal  Early Bird   Consortium Omega   Five Brothers  South West Tern   Swaneveld  Nuwedam  Oranjestroom  Pafuri  Modern Maid   Girl Judith   Peredur   Captain Blood  Star of the Sea   Lynn  Oceana Point  Umzamani  Atlantic Skipper  Noordeveld  Restless Wave   Emerald Isle  Mizpah  Repulse  Oosterdam  Vleigans   Silver Dolphin   Morton B  Bella Prima   Deo Gloria   Oom Joos   El Rita   Rene Z   Oceana Mercury  Kalahari  Spitskop  Bosbok  South West Petrel  Vlaeberg  Weskus II   Duinekus   Boland   Arend E  Karin  Tiger Fish  Silver Marlin  President Brand  Dunbeith  Harvest Jupiter  Skipness  Atlantic Enterprise  Boetie Akie  Glen Mist  Highland Queen  Bella Capri  Andries Pretorius Bodam  Bloemfontein  Sandveld II  Eiland Urk  Etosha  Gelderland  Kirstenberg   Leslie J  Yorke Point  Trudy Marleen  Gunfi  Seegans  Rooijantjiesfontein   Esra Cruz  Adore II   Christa  Connie  Dagbreek  Victory   Violet Glen   Primrose   Alma Lucie   Baby Ronald   Stormgans   Sea Hawk  Terna  Jannie T   Jopie Fourie  Julie Lynn  Langeveld II   Marcon  Nidaros   Try-Again  The Harry  Tahiti  Torsver   Western Dawn  Pokkie M  Kavalier  Oceana Garnet  Boy Donald  Ruwekus  South West Falcon  Oom Ben  Sneeugans  Drambuie  Renown  Astronaut  Theefontein  Lone Imp  Pino  Scotia  John Barbery  Garies  Jakob Rose  Zaandam  Vegkop  Montrose II  Brazil  Oceana Vlei  Stormkus  Elze Jeanne  Hesko  Drakensvlei  Brandaris  Doloreze  Botlierskop  Flying Stiletto  Fred Snucky  Dunmuir  Lantana  Hout Kloof  Gwendoline  Karibib  Arum   Paulsberg   Grootvlei  Louis Marlene  Oceana Ster                  

                             
Last Update: 20 November 2020  

    
 S.A. TRAWLER HERITAGE NEWS
                             
                        
    

South Africa   (last upd
ate 20 November 2020)

Namibia   (last upd
ate 8 November 2020)

Angola   


St.Helena Island        
 

          Visit the S.A. Fisheries Museum

                      

   

        


  
                TRAWLER PROFILES


                        


   
COMMERCIAL SKI-BOAT PROFILES


                         
  


                       

      AN EMBLEM OF PROUD WORKMANSHIP

           
The sticker above is displayed on the CAT 3412 main engine of the Cape Town based longliner "Cape Challenger". The sticker "Caterpillar - always brings you home " is exclusively used by Ritco Marine situated in Brackenfell, who besides installation work, also service and maintain the machinery onboard the "Cape Challenger".

 

          
                 "BERGGANS"
            
GANSBAAI - SEPTEMBER 2019


Hieronder wys "Berggans" en haar bemanning hoe sake eintlik moet lyk as die see in oorvloed gee, met 'n groot skep Ansjovis wat gevang is buitekant Gansbaai tydens een van hul trippe gedurende September 2019.
     

     

 

      
          

 
                 
             "OCEANA CONCORDE" SJOR
                       IN DIE ANSJOVIS!
                 DWARSKERSBOS 10 MEI 2019


Afgeneem hieronder op 10 Mei 2019 buitekant Dwarskersbos is die "Oceana Concorde" besig om Ansjovis in te pomp tesame met 'n uitbundige bemanning wat die oomblik terde geniet.
 
 

             DIE "GANSE" GAAN SEE TOE!


Afgeneem hieronder op 28 April 2019 verlaat die "Ganse" van Gansbaai die hawe, oppad na die Skipskop omgewing tydens 'n periode van digte mis, om Ansjovis te gaan soek. Nodeloos, sonder enige sukses het die "Ganse" weer die volgende oggend omstreeks 03:00 vm terug in Gansbaai gearriveer.

   
  

      "ATLANTIC LEADER" KOM HUIS TOE


Afgeneem hieronder op 7 April 2019 maneuver die "Atlantic Leader" tot langs haar lplek langs die houtkaai in Laaiplek, nadat die skuite die heeldag op die see vertoef het in digte mis, maar uiteindelik weer le hande teruggekeer het huis toe.


     

      

                
  DIS HOE ONS TRAWL!
                 DEEL 2: DIE SKUITE GOOI


In die video hieronder kan gesien word hoe talle skuite net voor sononder hulle net uitgooi op skole Ansjovis te vang, asook hoe die nette weer opgetrek word. Daar kan ook gesien word hoe een of twee skuite waterskuiwe maak, en met le hande weer van vooraf moet gaan soek vir vis, deurdat hulle die rigting waarin die vis geswem het, verkeerd gelees het, en gevolglik het die vis letterlik onderdeur die skuit ontsnap na oop water.

          

                DIS HOE ONS TRAWL!
                  DEEL 3: VISPOMP


In die video hieronder kan gesien word hoe 'n skool van 80 ton Ansjovs droog gemaak word, en aanboord gepomp word van die "Wildegans II". Daar kan ook gesien word hoe talle ander pelagiese skuite in die nabyheid ook vis aanboord pomp. In hierdie video kan ook gesien word hoe die 11de plaag feitlik alles uit hulle pad loop om te aas in die net.

           


             
                            
DIS HOE ONS TRAWL!
DEEL 4 : ONS TRAWL IN DIE DONKER NAG



In die video hieronder kan gesien word hoe daar gewerk word gedurende die middernagtelike ure aanboord van 'n pelagiese skuit. Hou ingedagte dat dekligte eers aangeskakel word alvorens die beursnet "toegetrek" is - so nie, skrik die vis vir enige dekligte wat brand, en sal die vis dus onmiddelik afsak na dieper water en onderdeur die net ontsnap na oop water. Dis juis gedurende die donker nag waar 'n pelagiese bemanning hulle ware vaardighede ten toon stel om die net weer in die stikdonkerte aanboord te kry.

           


        
"TOWERKOP" 3 MAART 2019

In die video hieronder maak die "Towerkop" van Laaiplek 'n gooi op 'n skool Ansjovis net buitekant Gansbaai op 3 Maart 2019, waarna die skuit Gansbaai nuwehawe binnevaar vir 'n kort ruskansie voordat die skuite weer later die middag gaan vis vang het in Walkerbaai.

           


          
  GANSBAAI 3 MAART 2019
                              DEEL 1:


In die video hieronder gooi talle besoekende pelagiese skuite afkomstig vanuit die Weskus op skole Ansjovis in die Gansbaai omgewing, waaronder "Oceana Neptune", "Nossob", "Atlantic Leader" en "Adenia". Dis geen geheim dat "Adenia" een van ons mees geliefde staalskuite in die vloot is nie, maar het julle al ooit "drifting" op die see gesien? Aan die einde van die video bring oom Ridus vir "Adenia", Gansbaai se hawe binne met 'n "drifting maneuver" wat enige Rally Cross renjaer op sy neus sal laat kyk...Wonder of oom Ridus handtekeninge uitdeel?

            


              
GANSBAAI 3 MAART 2019
                             DEEL 2:


In die video hieronder baljaar die "Ganse" van Gansbaai en talle besoekende pelagiese skuite afkomstig vanuit die Weskus op skole Ansjovis onder in die Plaat. As mens egter so luister na die skippers se radiogesprekke en dit vergelyk wat voor mens op die see afspeel, met skuite wat oorhel na stuurboord en spook met honderde tonne Ansjovis in die net, en skuite wat sommer drie-drie langs mekaar bo-lyne weggee, sou mens nooit dink dit was op dieselfde dag opgeneem nie. In hierdie video is talle skuite wat met die eerste gooi vol gevang het, en weer dadelik na hul onderskeie fabrieke vertrek het om te gaan aflaai, terwyl ander skuite weer ongelooflike "bad-luck" gehad het met nette wat afbars, vispompe wat nie wil werk nie, gebarste hidrouliese Triplex lyne, waterskuiwe gegooi het, en selfs een skuit wat ontdek het hulle vispomp se pyp is te kort om onder in net se skep te kon bykom. Trawler Heritage moet die crew vooraf waarsku dat hierdie video nie vir sensitiewe ore bedoel is nie.

          


             
GANSBAAI 4 MAART 2019

In die video hieronder is verskeie pelagiese skuite wat terugkeer na Gansbaai of, wat oppad is na Romansbaai om daar anker te gaan gooi om te skuil vir die dag.

          


 

 


                 SANDY POINT 14 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 14 Julie 2019 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vertrek het uit Sandy Point hawe in digte mis na die Yzerfontein omgewing in hul soeke na Ansjovis. Nodeloos, sonder enige sukses het die vloot later gedurende die nag omgedraai en na beter weivelde gaan soek in die Elandsbaai-Lambertsbaai omgewing, voordat daar weer teruggekeer is huis toe die volgende dag.


     

         "SECHABA" LAAI NET 14 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 14 Julie 2019 in Sandy Point hawe is die bemanning van die "Sechaba" besig om hul Ansjovisnet aanboord te trek, waarna die skuit onmiddelik weer vertrek het na die Yzerfontein omgewing om Ansjovis te gaan vang.
                                    

         

            
                 "TOWERKOP" 14 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 14 Julie 2019 vertrek die "Towerkop" vanuit Saldanhabaai hawe om Ansjovis te gaan vang in die Yzerfontein omgewing.

          

           
                              
LAAIPLEK 15 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 15 Julie 2019 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat na die Bergrivier terugkeer nadat die skuite alreeds die vorige oggend vertrek het na die Yzerfontein omgewing in hul soeke na Ansjovis. Nodeloos, sonder enige sukses het die vloot omgedraai en na beter weivelde gaan soek in die Elandsbaai-Lambertsbaai omgewing, voordat daar weer teruggekeer is huis toe.  
   

           


                      "VEGKOP" 15 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 15 Julie 2019 vaar die "Vegkop" stroom-op die Bergrivier binne, volgelaai met 'n vrag Ansjovis.
         

           


              
SANDY POINT 15 JULIE 2019

Gedurende die vroe oggendure van 15 Julie 2019 het twee liedjies weergalm oor die lugwe in die Agterbaai, terwyl 'n onbekende skipper/stuurman die "mic" se knoppie ingehou het. Trawler Heritage het 'n nota gemaak van daardie liedjies en beide gebruik in die maak van hierdie musiekvideo hieronder wat geneem was op 15 Julie 2019 in Sandy Point hawe van die pelagiese skuite wat terugkeer huis toe.            
                                  


            

    
                 
SANDY POINT 21 JULIE 2019

Afgeneem hieronder op 21 Julie 2019 is 'n seleksie van pelagiese aksie in Sandy Point hawe gedurende daardie dag.  

          

 

        



          TJOKKA-VANGERS VAN DIE OOSKUS

Afgeneem hieronder aanboord van 'n Ooskus tjokka-skuit, is die tjokka-vangers in aksie.

       


             
WESKUS TUNAPAAL BONANZA
                             NOVEMBER 2019


Terwyl die hele Suid-Afrika gereed gemaak het vir 'n rugbywreldbeker finaal, was ons tunapaal kampioene ter see buitekant Saldanhabaai doenig in ongure seetoestande. In hierdie video wys die tunapaal kampioene vir ons hoe dinge nou eintlik gedoen moet word as die vis rrig begin byt!

     

     

 

                 WELKOM TERUG "AMALIA"!

Afgeneem hieronder op 23 November 2019 vertrek die "Amalia" vanuit die Kaapse Dokke na Saldanhabaai nadat die skuit einde ten laaste toestemming gegee is om te mag vasmaak in 'n Suid-Afrikaanse hawe, nadat die skuit vir meer as 'n maand lank soos 'n wegloophond behandel was en op anker moes l buitekant die Kaapse Dokke voor Milnertonstrand. Van hier af vorentoe gaan daar weer gepoog word om die "Amalia" op die Suid-Afrikaanse skeepsregister te registreer, en Trawler Heritage sal die crew op hoogte hou rakende die jongste verwikkelinge om die "Amalia" weer deel van die trotste vissersvloot ter wreld te maak - het julle gehoor SAMSA?

       


        
SALDANHABAAI - 17 AUGUSTUS 2019
      

So krap Trawler Heritage in 'n focsle laaitjie rond die ander dag en kom toe af op 'n "stick" met videomateriaal daarop van 'n Saldanhabaai uitvaart. Afgeneem hieronder op 17 Augustus 2019 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vanuit Saldanhabaai hawe vertrek, suid-waarts in die rigting van Houtbaai om Ansjovis te gaan soek het.

     

        
ANGOLA - 2019 PELAGIESE SEISOEN
   

Die video hieronder bevat unieke beeldmateriaal van ons Trawlkampioene in aksie in Angolese viswaters gedurende die 2019 pelagiese seisoen.

      

     

 

  

             GOOD-LUCK "LEONTINA MARIA"!

              
SUID-AFRIKA SE NUUTSTE
                STOKVISLANGLYNBOOT
               ARRIVEER IN PEPERBAAI

Afgeneem hieronder op Vrydag 29 November 2019 is die nuutste toevoeging tot die trotste vissersvloot ter wreld, die nuwe stokvislanglynboot genaamd "Leontina Maria" by aankoms in Peperbaai, vanwaar dit vervoer was vanaf die Sachal skeepswerf in Vredenburg.
    
            


 Afgeneem hieronder op Saterdagoggend 30 November 2019 word die "Leontina Maria" ter water gelaat in Peperbaai.  
     
                    

 

 

                            GOOD-LUCK "SARABI"!

            SUID-AFRIKA SE NUUTSTE
      TJOKKA SKUIT WORD TER WATER   
               GELAAT IN PEPERBAAI


Afgeneem hieronder op Woensdag 27 November 2019 in die strate van
Vredenburg en Saldanhabaai is die nuwe 68 voet tjokka skuit genaamd "Sarabi", onderweg vanaf die Sachal skeepswerf na Peperbaai vir die ter water lating. Baie dankie aan elke crewman en vrou, wat 'n bydrae gelewer het in die verfilming van hierdie geskiedkundige oomblik van ons trotse visbedryf.


       

     
                    

 

     

    MOENIE ONS HAWENS BEMORS NIE!

Terwyl Trawler Heritage en ander 'n voordurende stryd voer teen lakse regeringsdepartemente rakende basiese dienslewering vir kommersile visvangaktiweite in ons geproklameerde vissershawens, vererger die gedrag van besoekers aan ons hawens die algehele situasie net verder. Afgeneem hieronder op 5 Januarie 2020 het Trawler Heritage op hierdie gru-toneel afgekom in die Gansbaai ouhawe gebied, waar kitskospakkies, bierbottels, plastiekafval en koeldrankhouertjies genuttig is en dood eenvoudig net daar agter gelaat is langs die hawepad. Nou kyk mense, hierdie is die werk van die ander 101.9% van ons populasie wat geen idee het van die see nie. Daar is niemand, maar soos in niemand wat hierdie gemors gaan kom optel nie. Die boodskap is eenvoudig, as die publiek hulself nie soos ordelike landsburgers kan gedra nie, bly net eenvoudig dan weg uit ons vissershawens, want hier gaan julle moeilikheid optel, wees gewaarsku!

                    

         EK IS JAMMER "ATLANTIC OCEAN",
                 EK HET ALLES PROBEER

Dit maak nie saak waar in die wreld mens 'n museum besoek nie, by 'n trekker museum sal mens regte trekkers aantref, by 'n automobiel museum sal mens regte motors aantref, by 'n lugvaart museum sal mens regte vliegtuie aantref, maar by die S.A. Visserye Museum sal mens geen regte skuite aantref nie. Daar is wel baie skaalmodelle en fotos van skuite teen die mure te siene, maar geen regte skuite nie.

Op 5 Mei 2019 het Trawler Heritage die foto hieronder geplaas van die gewese kreefskuit "Atlantic Ocean" wat op die daardie stadium verlate gestaan het by Yachtport in Saldanhabaai. Byges, het Trawler Heritage namens die skuit voorspraak gemaak dat wanneer die dag en uur sou aanbreek dat die eienaar sou besluit om die skuit te sloop, Trawler Heritage onmiddelik gekontak moet word ten einde vir die skuit 'n beter toekoms te kon verseker...En mense, teen einde November-maand 2019 toe breek die dag en uur aan dat die eienaar opdrag kry dat die skuit van die perseel verwyder moes word, en net soos Trawler Heritage versoek het, word Trawler Heritage ingelig van die jongste verwikkelinge. Relings word inderhaas in plek gesit om te verseker dat "Atlantic Ocean" nie verlore sou gaan nie, wat insluit 'n abnormale vragmotor, huiskrane en alles wat nog moontlik nodig sou wees om...dis reg, wag hiervoor....om die "Atlantic Ocean" padlangs te vervoer na die Visserye Museum op Laaiplek, vanwaar die skuit dan 'n permanente buitelug uitstalling sou word. Maar, onverwags kry Trawler Heritage toe opdrag vanuit ons eie geledere (visbedryf) vanaf 'n persoon met "gesag" dat die "Atlantic Ocean" nie Laaiplek toe mag kom nie. Ek is is stomgeslaan! Hoe is dit moontlik dat wanneer 'n persoon oorloop van passie en toewyding vir die Suid-Afrikaanse visbedryf dat hy geweier word om te mag voortgaan met die uitvoering van so 'n unieke projek? Hierby moet ek byvoeg dat ek nie vooraf met 'n "bedelboekie" van deur tot deur gegaan het om geld in te samel om die "Atlantic Ocean" te red nie...o'nee, dit kom vanuit my binneste, dis wie ek is, dis waarvan ek gemaak is wat my in die eerste plek aangespoor het om die skuit te moes red. 


                    

Afgeneem hieronder op 15 Januarie 2020 is die gru-toneel van die laaste oorblyfsels van die "Atlantic Ocean" nadat die 80-jarige skuit noodgedwonge op die perseel gesloop moes word, 'n eertydse seilskuit wat deur Fritz Nieswandt homself gebou was. Vir die eienaar van die "Atlantic Ocean" was dit so emosionele saak dat hyself later nie met die opsny van die skuit voort kon gaan nie, hy moes 'n sub-kontrakteur aanstel om die sloopwerk te voltooi, hy kon dit nie oor sy hart kry om die skuit so te sien l nie.

                         

Mense probeer my gerus stel en s "daar sal weer 'n geleetheid kom in die toekoms", maar hulle praat uit onkunde, want sien, daar bestaan geen houtskuite meer van hierdie kaliber nie, dis 'n vergete era, dis klaar, dis verby, vir altyd!

                         

"Atlantic Ocean", mag dit my eendag toevertrou word om 'n hemelse woud te mag afkap om sodoende hout te versamel om talle weggooi skuite net soos jy weer te laat herleef, en ek sal jou seil (al haat ek seiljagte) en ek sal jou doop "Veloma", net vir wie jy is, en was, en die onreg wat my aangedoen was om jou te kon red hier op aarde.

                         


    

           DIE TRAWLKAMPIOENE SJOR IN
                              DIE ROOI-OOG
                   

Afgeneem hieronder op 4 Februarie 2020 klim ons trawlkampioene behoorlik in onder die Rooi-o in die Kaappunt omgewing. Afgeneem hieronder spog "Sechaba", "Mizpah" en "Wildegans II" met hul vangste. En so tussen die blydskap en glimlagte moet ons allermins nie vergeet om dankie te s nie!

                                             
  "SECHABA"
                                 

                                                
"MIZPAH"
                               

                                          
"WILDEGANS II"
                    

         
"WILDEGANS II" SJOR IN DIE ROOI-OOG
                   

Afgeneem hieronder op 4 Februarie 2020 in die Kaappunt omgewing word die Rooi-o met grawe weg gewerk in die visruime van die "Wildegans II" ten einde die vangs te maksimeer.

         

              
                   

 

          DIE 2020 PELAGIESE SEISOEN IS HIER!

                          


Afgeneem hieronder op 26 Januarie 2020 doen "Wildegans II" haar naam gestand en verlaat Gansbaai hawe in ongure seetoestande tydens haar eerste vaart vir die 2020 pelagiese seisoen om Rooi-o te gaan vang in die Kaappunt omgewing.

       

Mooi kyk u, die korrupte staatsamptenaar. In hierdie omstandighede is hoe ordinre vissermanne 'n bestaan moet maak ten einde 'n inkomste te kan verdien, 'n inkomste waarop hul weer belasting moet betaal. Dis die einste geld wat deur u, die korrupte staatsamptenaar verkwis word om u verder te verlustig aan rykdom en luukshede. In hierdie omgewing bestaan daar nie iets soos 'n minimum loon nie, nog minder iets soos oortydbetaling, o'nee hier op die see word gewerk, dag en nag, want geen vis in die skuit, beteken geen inkomste nie, maak nie saak hoeveel moeite 'n visserman doen om die elemente van die see aan te durf nie, as die see nie sy hand oopmaak nie, kry niemand niks nie! So, sou u, die korrupte staatsamptenaar kon oorleef in hierdie werksomstandighede? Dis te betwyfel, of u staande sou kon bly op 'n nat dek wat konstant onder u beweeg, die seesiek sal u oorweldig, u braaksel sal loop oor die skuit se dek, want u sal nie in staat wees om 'n enkele treetjie vorentoe of agtertoe te gee nie. Om hulp kan u smeek, dalk bid? Vir wie gaan u, die korrupte staatsamptenaar aanbid in die uur van nood? Dalk vir 'n afgod, want op hierdie skuit word die gebede van die ongelowige nie verhoor deur my God nie, hierdie skuit is immers aan God opgedra nog voordat sy gebou was. Wees dus gewaarsku u, die korrupte staatsamptenaar, my God weet alles van jou slegte dade! 
                            

      
 

       

      

           

      

          
 

 

                                                   

  
                                            

              


                           

               
 



  

                         
  
            
        

         

         
                

        


               

   



          

    



             
             


 



             
 



                         



         

   .

        

  

                    

        

     



                   
                   
 

          



           
             

       



           

     



          
           


          

 


            

     
 


        

       

  


                  

                


 



  

      
                  

          
      
           


   


       
       


        
  

                              

  

   


  

         
 

  


                     
 

    

                         
                                              
                      
                     

                      
                                 

              

              

          


          


                       


                      
      

        

                      
 
                                 
                         



              
             

                 
                            


              

              
                                  

        

             
            
                       
              
                       
      

 

 

   


   


                     
 
   

            

            
                     
      


                                    
 

 
 
                                    

                      
                                


                                         



 
  


 

    
                                 

 

 

                                         
                      


      

         


                                         



                                     

                  GEBED VIR PELAGIESE VIS

Heer, hiermee vra ons U genade om die pelagiese vissermanne en die vissersvloot van die trotste vissersvloot ter wreld te sen met 'n oorvloed pelagiese vis gedurende die 2020 seisoen. Waar hul ook hulself mag bevind langs ons kuslyn, vra ons groot asseblief dat U hul nette sal vul met Ansjovis, Sardyne, Rooi-o en Sardinella. Amen.

      



 

        LATEST EDITION TO THE PROUDEST FISHING
                    FLEET IN THE WORLD

                         GOOD-LUCK "THORFIN"!

Pictured below on 17 November 2020 the "Thorfin" is seen here on arrival at the Yachtport facility in Saldanha Bay after being transported by road from the Sachal boat yard in Vredenburg. The "Thorfin", the first vessel to emerge from the Sachal boat yard during 2020 will participate in the tuna pole sector.

                         

Pictured below the "Thorfin" is on the lift at Yachtport, ready to be lowered into
the water for the first time, strikingly in a maroon hull colour scheme together with a yellow ribbon - looking good, one has to agree.

                         

Besides a bright yellow wheelhouse colour scheme, another unique feature is the anchor hawser situated in the centre of the bow.

                                 
Die anker wat reg voor in die boeg gemonteer is, is egter niks nuut nie...dit was immers ook 'n unieke kenmerk van die Nieswandt-Consortiums van Walvisbaai terug in tyd gewees waaronder "Consortium Alpha" en "Consortium Beta" om maar net twee name op te noem.

Pictured below is the spacious work deck - how long it will be until the vessel is also kitted out with netbin and power block for catching live bait, one can only speculate...


                             
 

                          "BLACK PEARL"?
        WAAR KOM DIE SKUIT VANDAAN?


Afgeneem hieronder op 14 November 2020 in Houtbaai het hierdie onbekende skuit genaamd "Black Pearl" wat tans herbou word, Trawler Heritage se AIS seine behoorlik oortyd laat werk. Indien enige van Trawler Heritage crew moontlik iets weet van die skuit se herkoms, verwittig asseblief per epos na trawlerheritage@gmail.com vanwaar die inligting met die res van die crew gedeel sal word.

                  

        NUUTSTE OPDATERING NOU BESKIKBAAR!

Reg mense dis tyd om reg te staan vir die jongste Trawler Heritage opdatering. Wel, in hierdie geval kwalifiseer die nuutste opdatering dalk eerder as 'n publikasie, en word die kuslyn gedek vanaf Walvisbaai tot by Gansbaai met meer as 500 fotos en een musiekvideo wat insluit drie sleepbote en 'n seiljag vir die periode 2 November tot 2 Oktober 2020. Met die 2020 pelagiese seisoen wat nou sy laaste stuiptrekkings gee, is daar nog net sporadiese gevalle waar die skuite see toe gaan. Die enigste noemenswaardige aksie is op Gansbaai waar talle van die aas-skuite vir oulaas hulle sardynkwotas probeer volmaak. Gedurende die maand van Oktober het twee nuwelinge hul aangesluit by die trotste vissersvloot ter wreld naamlik die tjokka-skuit "Dorette" en die kreefskuit (hoe spel mens nou weer daai skuit se naam?)..."Makarios", daarsy ek het hom! Nog 'n interessante verwikkeling is voormalige Dutch-beamer genaamd "Jan De Wit" wat einde 2019 in Kaapstad gearriveer het, wat intussen herdoop is tot "Intrepid". In skerp kontras moet ons egter ook afskeid neem van twee skuite naamlik "Steenbok 1" en "Comet" vanwaar hierdie twee skuite in die nabye toekoms gaan verhuis na Luderitz en Walvisbaai onderskeidelik. Met die "Riviergans" wat onlangs gesloop was, word nog 'n houtskuit genaamd "Fiskorn" van Kaapstad ook tans voorberei om gesloop te word. Wees ook op die uitkyk vir 'n nuwe kolom genaamd "Wat's in die Wielhuisvenster" waar ons na ongewone voorwerpe kyk soos vertoon in talle skuite se wielhuisvensters. Daarby saam is daar ook die "Skuit-Toilet update" sowel as 'n hele warboel skuit-verjaarsdae om te vier. Dit alles en nog meer net hier op die Kanaal van Trawlkampioene. Tot 'n volgende keer, stywe lyne en vol nette!

                    

              GLENRYCK SARDYNE - SEDERT 1937
                DIS NIE DIE WAARHEID NIE!


        

                   
'n Uitreksel uit die SakeBurger gedateer 15 September 2020


Hieronder sit Trawler Heritage die historiese feite uiteen aangaande die totstandkoming van die Glenryck handelsmerk, waarby Trawler Heritage aan die crew vir eens en altyd gaan bewys dat Glenryck Sardyne nog nie gedurende 1937 op die rakke verskyn het nie.

 - Die Glenryck Sardyne handelsmerk was oorspronklik in gebruik geneem en geblik 
   deur Laaiplek Visserye (Edms Bpk).

-  Laaiplek Visserye (Edms Bpk) is gestig op 2 Oktober 1942.

-  Suid-Afrika se eerste twee vismeelfabrieke het begin met produksie gedurende 
   1944 naamlik Laaiplek Visserye, gevolg deur AIF gele in Velddrif. Voor daardie
    datum was geskikte tegnologie vir die vervaardiging van vismeel en die inmaak
    van vis nog nie beskikbaar in Suid-Afrika nie.

-  Op 29 Junie 1948 het Laaiplek Visserye se inmaakfabriek vir die eerste keer in  
    werking getree waarna die eerste Glenryck blikkies op rakke verskyn het.

-  En nou vir die doodskoot: Tydens 1937 was die dogter en seun afkomstig van
   Laaiplek na wie Glenryck Sardyne vernoem was by name, Glenda en Derryck
   Jameson nog nie gebore gewees nie!
   
So mense, daar het julle nou die harde feite voor julle, aldus die redes waarom Trawler Heritage die logo "Since 1937" as die grootste klug beskou wat al ooit om 'n blikkie sardyne gedraai was. Die korrekte logo moet dus immers vertoon "Since 1948".

 
        NUUTSTE TOEVOEGINGS TOT DIE TROTSTE
              VISSERSVLOOT TER WRELD

                         GOOD-LUCK "MAKARIOS"!

Afgeneem hieronder op 24 Oktober 20
20 op Gansbaai is die nuwe kreefskuit genaamd "Makarios" in afwagting vir die hooggety voordat die skuit ter water gelaat sou word. Die "Makarios" is gebou deur Andries Nowers op Gansbaai en is geskoei op die lyne van haar voorgangers waaronder "Atlantic Blessing", "Emily-Marie" en "Albatros".

                 

                     
    GOOD-LUCK "DONETTE"!

Afgeneem hieronder langs die Tallie Marine kaai in Sandy Point hawe is die dubbelromp tjokkaskuit genaamd "Donette" wat op 19 Oktober 2020 ter water gelaat is. Die "Donette" is die derde dubbelromp tjokkaskuit wat gebou is deur Tallie Marine.


                 


 

             
            "LIEFIE, EK HET MY TUPPERWARE
         BAKKIES OP DIE SKUIT LAAT L!"


Trawler Heritage reken dis 'n verskoning wat talle ma's en vrouens van vissermanne al in die verlede moes aanhoor wanneer Tupperware kosbakkies nie weer terug gekom het van die see af nie. Nou mense, daar is talle ander vindingryke gebruike vir Tupperware bakkies op 'n skuit, waaronder 'n breplek vir hoekies en loodjies in 'n seekissie (dis nou as jy lynvis vang). Vergeet van Purity potjies - hulle dekseltjies roes in elkgeval net.

Afgeneem hieronder is nog 'n vindingryke gebruik van Tupperware bakkies wat onlangs ontdek is toe die intake strainers op 'n skuit op Saldanha se slip onlangs verwyder was! Iemand het dit goed gedink om Tupperware bakkies vol gate te boor, dit te gebruik as 'n basis, en het dit toe met glasvesel oorgetrek - dit moes taamlik goed gewerk het aangesien hierdie skuit van P.E. af geloop het Saldanha toe, twee jaar vanuit St.Helena Eiland gewerk het, en weer terug geloop het Suid-Afrika toe. Tot 'n volgende keer, laat ek net nog eenkeer onverskoning vra... "jammer liefie, ek het my Tupperware bakkies alweer op die skuit laat l!"


                   


                        "RUNTU" SE LIEDJIE

Die Anton Goosen musiekvideo hieronder was vervaardig gedurende 1988 aanboord van die "Runtu" en "Blougans" op Gansbaai, terwyl die res van die tonele geskied was op Elim en by Die Kelders. In die video sal daar opgelet word dat "Runtu" die enigste skuit in die nuwehawe was vanwaar haar kwota alreeds gevul was vir die seisoen. Die res van die "Ganse" was op daardie stadium nog werksaam gewees vanuit Laaiplek, die einste seisoen waarin die "Stormgans" verloor is nadat sy voor Laaiplek gesink het. Terug by die musiekvideo, het Oupa Eben die filmspan uitgeneem en 'n gooi gaan maak voor Romansbaai waarna twee ton sardyne wat deel uitgemaak het van "Runtu" se aas-kwota op die dek in die voorste boks gepomp was. Talle van "Runtu" se bemanning van destyds kan ook nog gesien word in die musiekvideo. Met 'n legendariese skuit soos "Runtu" en 'n bemanning wat bestaan het uit Oupa Eben, oom Pieter Kalbas, oom Sarel Vermeulen, oom Pierre Fourie, oom Thys Perdebos, Gawie Otto, Boetie Daan, Oubaas, Chris Pikkedoukie en Rooi Willie het dit gedeeltelik die grondslag gel waaruit die Trawler Heritage webwerf en die S.A. Visserye Museum voortgespruit het soos ons dit vandag ken.

       

 


              
     NUUSTE VIDEO OP DIE
          KANAAL VAN TRAWLKAMPIOENE

              
"BERGGANS" & "BORDERER"
                            OKTOBER 2020
 
Die video hieronder bestaan uit drie verskillende dele wat geneem is gedurende Oktober 2020 van die "Berggans" en "Borderer". In die eerste deel swem 'n skool tornyne saam in die boegbrander van die "Berggans". In die tweede deel is 'n jaagtog vanwaar die skuite diep onder in Walkerbaai moes omdraai en terug vaar in die rigting van Romansbaai, vanwaar sommige ander skuite vis opgespoor het en alreeds besig was om te gooi. In die derde deel kom die "Borderer" om Gansbaai se langmuur aan, volgelaai met 'n vrag sardyne met gepaardgaande sterkwater. 
                                    
 
         
        
                   
               WAT'S IN DIE WIELHUISVENSTER?

Reg mense, dis tyd om nader te sit vir die eerste uitagwe van "Wat's in die Wielhuisvenster", die nuwe kolom waarin ons buitegewone voorwerpe soos
gesien van deur die wielhuisvensters van naderby gaan beskou. Net om seker te
maak dat niemand benadeel voel nie, sal die betrokke skuite se name anoniem
gehou word.

Ons skop af met hierdie baie formele kennisgewingbord aangaande Covid-rels wat toegepas word aanboord van hierdie tunapaal skuit.


         

                                     'n "Premises"...nogal!

   
          WIE IS IN BEHEER OP HIERDIE SEEKAT SKUIT?
                                 SIR EN MR. PUSS!

           Ja nee wragtag, op hierdie skuit wil ek maar liewerste nie 'n site
       h vir "half-share" nie, kan net dink as wat jy dan bekend gaan staan...

                   

             DAAR STAAN 'n LEER BINNE-IN DIE WIELHUIS...
    
'n Mens wonder nou of daardie leer daarso gelos is net ingeval iemand dit wou
steel...of net miskien is die skuit se skipper so kort dat hy 'n op 'n leer moet staan om by die wielhuis se venster te kan uitloer? Enigiets is deesdae moontlik...

                 

                                WAT? 'n MUURBALRAKKET!
    
Nee gits mense, kom ons beweeg aan, daar bestaan geen gebruike op 'n
skuit vir 'n muurbalrakket nie...

                 

                                      'n TEDDIEBEERTJIE
    
Of hierdie teddiebeertjie die skuit se gelukbringertjie is en/of hy saam bonks toe gaan, dit weet Trawler Heritage nou ongelukkig nie.

                 

                    DIE BRANNAS-BOKS IN DIE WIELHUIS
    
Ja mense, dit raak nou weer daai tyd van die jaar dat die pelagiese vissermanne nie uit eie wil nie, maar deur "hoofkantore" se onderdagte denkwyses see toe gestuur word om vis te gaan vang. Vis wat daar in elkgeval nie nou beskikbaar is nie. (Dit dryf mens na alkohol). Somtyds kry Trawler Heritage ook die gevoel dat daar diegene by die "hoofkantore" werksaam is wat ook deel vorm van daai 101.9% wat niks weet wat aangaan op die see nie. Ek bedoel, jy kan nie vis vang vanaf 'n "budget" nie, vandag gee die see en mre maak die see sy hand toe. Die see is immers nie soos 'n slagpale waar mens vooraf produksieskedules kan opstel om in vraag te voorsien nie.

                 
    Maak vol my glas, gaan skep sommer 'n tupperware bakkie vol ys
                                          uit die skuit se hold...

 
    
         DIE NUWE "CHRISTIAN I GROTINUM"

  
 TEGNOLOGIES DIE MEES GEVORDERDSTE
          PELAGIESE SKUIT VAN ALLE TYE


                       

Hierbo is 'n kunstenaarsvoorstelling van die nuwe "Christian I Grotinum" wat tans in aanbou is in Denemarke vir die Rasmussen familie van Klasvik in die Faroe Eilande. Die "Christian I Grotinum" is 293 voet lank en sal gedurende Januarie 2021 ter water gelaat word, en sal op daardie stadium die mees gevorderdste pelagiese skuit ter wreld wees.

Nou die eintlike rede waarom Trawler Heritage hierdie nuus met die crew deel is omrede dat die naam "Christian I Grotinum" ook 'n Suid-Afrikaanse konneksie het. Gedurende 1988 het een van die skuit se voorgangers wat ook bekend gestaan het as "Christian I Grotinum", vanaf die Faroe Eilande gevaar om in Suid-Afrikaanse gebiedswaters te kom visvang. Onder aanvoering van 'n 18-jarige skipper het hy self die skuit na Suid-Afrika gestuur, sonder die hulp van moderne AIS tegnologie en slegs met die hulp van radar, skeepskaarte, kompas en wag hiervoor - sy skoolatlas! Die "Christian I Grotinum" was aangewend as 'n middelwatertreiler vir die vang van Maasbanker wat destyds by Oosterlig Visserye in Port Elizabeth afgelaai was. Die skuit se 18-jarige skipper het slegs een keer gefouteer nadat hy een nag in digte mis op die klippe uitgeloop het by Bird Eiland in Algoabaai - maar meesterlik daarin kon slaag om sy pa se skuit weer op eie houtjie vanaf die klippe te kon maneuver!

Geneem vanuit die Trawler Heritage argief hieronder, l die eerstydse "Christian I Grotinum" langs die Regeringskaai in Sandy Point hawe.

                         

                                       
                         ONS SKUITE VERJAAR!

November maande is normaalweg een van die besigste tye op enige skeepswerf vanwaar die skuite sou gou moontlik voltooi moet word voordat die fabrieke sluit vir die Kersvakansie. Om te getuig hiervan, vier ons gedurende die maand van November nie minder nie as 35 skuitverjaarsdae.

     (Die skuite se onderskeie ouderdomme word hieronder aangetoon in hakies.)

                                                Sarabi (1)
                             

                          
   Iingwane (2)
                           
                            
                                     
                                           Stormgans (2)
                                               

                             Oshivelli (2)
                                                  

                        Southern Cross (3)
                           
                                                                    

                                                 Aswan (6)
                                       

                         Oceana Neptune (7)
                            
                                                    
                               Terrasan 1 (8)
                             

                              Megalodon (10)
                                 

                                 Jabula (12)
                                    

                              Sparodon (14)
                                 

                                  Viva (14)
                             

                               Don Marco (16)
                              

                               Sparticus (16)
                              

                               Erick W II (17)
                                    

                            Etale Victory (23)
                                                  
             
                              Zephyr (24)
                                    

                               Bluebell (31)
                             

                                  Iona (36)
                            

                              Paraclete (38)
                             
                             
                           Golden Eagle (43)
                              

                             Etale Star (44)
                              

                              Komukandi (46)
                                

                               Lynette (48)
                               

                                Mizpah (49)
                             
 
                       Oceana Concorde (49)
                              

                          Atlantic Leader (50)
                              

                                Kavalier (53)
                              

                             Silver Dolphin (53)
                               

                             Silver Hunter (53)
                               

                                  Viola (53)
                              

                              Rio Mewa (55)
                               
         
                            Romano Paulo (57)
                             
 
                   DIE SKUIT-TOILET UPDATE
                   

Reg mense, dis tyd om weer nader te skuif vir die jongste skuit-toilet update. In hierdie uitgawe bekyk ons die skuit-toilet van die "Silverfern" van naderby. Tot 'n volgende keer, skuit-skuit my storie is uit.

                             
                    Waar het julle hierdie toiletbak gekry...op 'n trein?
                                              

  

            
              
                  HOUTBAAI
                        15 SEPTEMBER 2020
 
Afgeneem hieronder op 15 September 2020 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vanuit Houtbaai vertrek om Ansjovis te gaan soek.
                                    
 
         
        
                   
                                 HOUTBAAI
                         17 SEPTEMBER 2020
 
Afgeneem hieronder op 17 September 2020 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vanuit Houtbaai vertrek om Ansjovis te gaan soek.
                                    
 
         
        
                   
                             "STAR CREST"
                   THE STAR OF THE FLEET


Dit is onafwendbaar dat die pelagiese staalskuite soos ons hulle vandag ken mettertyd uitgefaseer sal word, en net soos die houtskuite deel sal vorm van 'n vergete era in ons visbedryf. Een van hulle is die "Star Crest", wat eens op 'n tyd deur die Noorwers in die lewe geroep was, getem is deur die Skotte, waarna die Suid-Afrikaners haar verder herbou het tot 'n formidabele visvangmasjien. Waar die "Star Crest" haar ookal bevind het oor die jare heen, word sy hoog aangespreek deur die wat met haar gewerk het sowel as die wat haar in aksie gesien het. In die video hieronder bring ons hulde aan "Star Crest" wat saamgestel is uit beeldmateriaal oor die laaste 17 jaar vir die tydperk 2003-2020.
                                    
 
         
        
                   
                 "TOWERKOP" KOM HUIS TOE
                 LAAIPLEK 12 SEPTEMBER 2020
 
Afgeneem hieronder op 12 September 2020 vaar die "Towerkop" die Bergrivier binne met visruime gevul met Ansjovis wat buitekant Melkbosstrand gevang was.
                                    
 
         
        
                   
               
     
"NOORDEVELD, EK LAAIK JOU SOOS JY IS"
                      (MET 'n HOLD VOL VIS)
                         12 SEPTEMBER 2020

 
Afgeneem hieronder op 12 September 2020 verlaat "Noordeveld" Sandy Point hawe om 'n vrag Ansjovis te gaan aflaai in Stompneusbaai wat buitekant Melkbosstrand gevang was.
                                    
 
         
        
                   
               
                    SANDY POINT : DEEL 1
                       12 SEPTEMBER 2020
 
Afgeneem hieronder op 12 September 2020 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat arriveer in Sandy Point hawe, party was nog oppad terug van die see af, terwyl ander oppad was om by naburige fabrieke te gaan aflaai, terwyl ander weer die hawe binnevaar nadat hul klaar afgelaai het.
                                    
 
         
        
                   

                
 SANDY POINT : DEEL 2
                     12 SEPTEMBER 2020
 
Afgeneem hieronder op 12 September 2020 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vanuit Sandy Point hawe vertrek om Ansjovis te gaan soek in die baai.
                                    
 
         
        
                   

                 
DIE SKUITE GAAN SEE TOE!
                 HOUTBAAI 22 AUGUSTUS 2020

 
Afgeneem hieronder op 22 Augustus 2020 is 'n seleksie van pelagiese skuite wat vanuit Houtbaai vertrek om Ansjovis te gaan soek.
                                    
 
         
        
                   

   

                  
              
"RENJA" TER WATER LATING
                      
14 AUGUSTUS 2020
Afgeneem hieronder op 14 Augustus 2020 is die amptelike ter water lating video van "Renja", die nuutste toevoeging tot die trotste vissersvloot ter wreld, wat plaasgevind het by Yachtport in Saldanhabaai.

     


   
                  PROJEK"RENJA"
                        
  2017 - 2020
In die video hieronder word die konstruksiefase uitgebeeld van Projek "Renja" vanaf die aanvanklike bou van 'n half-model gedurende 2017 tot en met die voltooiing van die projek gedurende Augustus 2020 wat op Yzerfontein geskied het. Die "Renja" is die eerste plaaslike vervaardigde staalrompvissers-skuit in Suid-Afrika in
bykans twee dekades sedert die voltooiing van die "Intrepid" gedurende 2000.

      

 
                  
"RENJA" GAAN SEE TOE!
                      
5 AUGUSTUS 2020
Afgeneem hieronder op 5 Augustus 2020 word die "Renja" padlangs vervoer vanaf Yzerfontein na Saldanhabaai, vanwaar die amptelike ter water lating op 'n latere stadium sal plaasvind.

           


                                      
              


                    

               
       DIE KREEFSKUITE KOM HUIS TOE
                 KALKBAAI 25 JULIE 2020
 
Afgeneem hieronder op 25 Julie 2020 is 'n seleksie van kreefskuite wat terugkeer na Kalkbaai hawe vanaf die kreefgronde van Kaappunt en Hangklip, en terselfde tyd Kalkbaai se hawe op horings neem...
                                    
 
         
        
                   

 

                                  
       DIE KREEFSKUITE KOM HUIS TOE
                 KALKBAAI 1 JULIE 2020
 
Afgeneem hieronder op 1 Julie 2020 is 'n seleksie van kreefskuite wat terugkeer na Kalkbaai hawe vanaf die kreefgronde van Kaappunt en Hangklip.
                                    
 
         
        

       
        DIE KREEFSKUITE KOM HUIS TOE
                      KALKBAAI 23 JUNIE 2020
                   

Afgeneem hieronder op 23 Junie 2020 is 'n seleksie van kreefskuite wat terugkeer na Kalkbaai hawe vanaf die kreefgronde van Kaappunt en Hangklip.
                                    
 

         

              
                   


                     DIE TOONBEELD VAN 'n
                NOORWEEGSE AAS-SKUIT!
       
Afgeneem hierbo is die Noorweegse pelagiese skuit genaamd "Scombrus". Gemeet
in Suid-Afrikaanse terme is hierdie skuitjie slegs 49 voet lank, oftewel 1 voet korter as die plaaslike aas-skuit "Gondo". Op die oog af lyk dit asof hierdie skuitjie nie veel meer as twee vissies in die "hole" en vyf brode in die "galley locker" sal kan dra nie, maar dis juis net daar waar almal die fout maak. Gebou vanuit staal, spog die skuitjie met onder andere 'n bolneus, thrusters voor en agter (nogal) en daarby saam 'n geheime wapen, naamlik 'n miniatuur 3-roller triplex (wat ongelukkig nie gesien kan word op die foto hierbo nie). En alhoewel die mees gedugte pelagiese skippers hulle neuse optrek vir hierdie dinky toy, sal Trawler Heritage voor in die ry staan om met so 'n skuit te kan werk. Gee my net 'n crew wat bestaan uit 8 avontuurlustige laaities, en saam sal ons gaan oorlog maak op die see, en ek belowe julle dat meer kere as nie, sal net die wielhuisie nog bly uitsteek. En dit laat Trawler Heritage nou met die vraag: Indien Trawler Heritage suksesvol daarin sou slaag om 'n identiese skuit te kan bou met my eie twee hande, en ek bedoel letterlik "self bou", en daarby saam self die net ontwerp, en dit mas vir mas self aanmekaar werk, sou daar 'n plaaslike vismaatskappy bereid wees om my en die skuitjie in hul vloot te inkorporeer? Daar is immers nog jongmense daarbuite wat eerlik, passievol en hardwerkend is en wat glo dat deur geloof alles moontlik is. Ek vra maar net?
     


                   GOEIE MRE SUID-AFRIKA!
           EN IN DIE HOOFNUUS VANOGGEND...
            ONS VANG VIS, SOMMER BAIE VIS!

         "MIZPAH" & "ADENIA" - 7 APRIL 2020


       


        
"ELANDSBERG"  GAAN SLIP TOE
                                 24 APRIL 2020

      

     

     
"BERGGANS" & "WAFRA" - 19 APRIL 2020
   

     


                    "MIZPAH" - 26 APRIL 2020
   

           


 
             
"ADENIA" GEE BO-LYNE WEG
                                   28 APRIL 2020

   

      

   
        "WILDEGANS II" GEE BO-LYNE WEG 
                                     19 APRIL 2020
 
  

      


 
                 DIE TROTSTE PELAGIESE
                      VLOOT TER WRELD!
   

Die video hieronder word opgedra aan elkeen wat deel vorm van die trotste pelagiese vloot ter wreld. In hierdie video word die room van ons pelagiese visbedryf uitgebeeld en kon daar nie plek gevind word vir le skuite of waterskuiwe nie.